Header Ads Widget

Responsive Advertisement

Atmosfer Katmanları ve Özellikleri

Yeryüzü'nü çevreleyen ve farklı görevler üstlenen gaz katmanlarından oluşur. Toplamda 5 ana katmandan oluşur ve bu katmanlar farklı özelliklere sahiptir. Ayrıca, ozonosfer ve iyonosfer, atmosferin ara katmanlarını oluştururlar.

Atmosferin ilk katmanı, yüzeye en yakın olan troposferdir. Troposfer, çoğu hava olayının gerçekleştiği ve atmosferdeki su buharının yoğunlaşarak yağışın oluştuğu katmandır.

Troposfer

Troposfer, atmosferin en alt tabakasıdır ve Yeryüzü'ne en yakın olan katmandır. Yeryüzünden başlayıp yaklaşık 8 ila 16 kilometre (5 ila 10 mil) yüksekliğe kadar uzanır. Troposfer, atmosferin kalın tabakasıdır ve Dünya'nın büyük bir kısmını içine alır.

Troposfer, hava olaylarının çoğunun gerçekleştiği bölgedir. Bu katmanda sıcaklık düşer ve yükseklik arttıkça atmosferdeki basınç azalır. Sıcaklık düşüşü, deniz seviyesinden başlayarak yükseklikle birlikte değişir ve bu nedenle yükseklikle birlikte hava sıcaklık profili değişir.

Stratosfer

Stratosfer, atmosferin troposferin üstünde yer alan ikinci tabakasıdır. Troposferden sonra başlayıp yaklaşık 16 ila 50 kilometre (10 ila 31 mil) yüksekliğe kadar uzanır. Stratosferde, belirgin bir özelliği olan ozon tabakası yer alır.

Ozon tabakası, stratosferin üst bölümlerinde yer alan yoğunlaşmış ozon gazından oluşur. Bu tabaka, Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole (UV) ışınlarını absorbe ederek Dünya'ya ulaşmasını büyük ölçüde engeller.

Mezosfer

Mezosfer, atmosferin stratosferden sonra gelen üçüncü tabakasıdır. Stratosferden başlayıp yaklaşık 50 ila 80 kilometre (31 ila 50 mil) yüksekliğe kadar uzanır. Mezosfer, atmosferin en soğuk bölümüdür ve sıcaklık yükseklikle birlikte düşer.

Bu katmanda, atmosferde bulunan meteorlar mezosferin üst bölgelerine ulaşarak yanarlar ve ışık saçarlar. Bu nedenle mezosfer, meteoraik parçacıkların yandığı ve göktaşı yağmurlarının gerçekleştiği bölgedir.

Termosfer

Termosfer, atmosferin mezosferden sonra gelen dördüncü tabakasıdır. Mezosferden başlayıp yaklaşık 80 ila 700 kilometre (50 ila 440 mil) yüksekliğe kadar uzanır. Termosfer, atmosferin üst katmanlarından biridir ve dış atmosfer olarak da adlandırılır.

Termosferde sıcaklık, yükseklikle birlikte artar. Bu sıcaklık artışı, Güneş'ten gelen yüksek enerjili ultraviyole (UV) ve X-ışınlarının bu katmandaki gaz molekülleri tarafından emilmesinden kaynaklanır. Bu ısıtma olayı, termosferin yüksek sıcaklıklarla karakterize edilmesine yol açar.

Ekzosfer

Ekzosfer, atmosferin en dış tabakasıdır ve diğer katmanlardan farklı bir yapıya sahiptir. Atmosferin en üstünde yer alır ve yaklaşık 700 kilometre (440 mil) yüksekliğe kadar uzanır. Ekzosfer, atmosferin en seyrek ve en az yoğun katmanıdır.

Ekzosferde, atmosferin diğer katmanlarındaki gazlar yoğunlaşarak atomlara ayrılır ve burada daha zayıf bir yerçekimi nedeniyle uzaya doğru hareket ederler. Bu nedenle ekzosferde genellikle gazlar serbestçe hareket eder ve boşlukta yerçekimi tarafından çekilmeden dolanırlar.

Güneş Patlaması Nedir, Etkileri Nelerdir?

Yorum Gönder

0 Yorumlar